Postrzegalność (cz. I)

Pierwsza z czterech zasad WCAG to Postrzegalność. Brzmi tak: Przedstawiaj użytkownikom informacje i komponenty interfejsu w sposób dostrzegalny dla ich zmysłów.
Mówi o sposobie zamieszczania treści alternatywnych dla różnych multimediów, o tym, jak stworzyć kontent, który będzie zrozumiały i postrzegalny dla większości użytkowników – a więc również dla tych, którzy trwale lub tymczasowo doświadczają jakiegoś typu niepełnosprawności – z powodów zdrowotnych, z powodu wykonywania jakiejś czynności lub bycia w jakiejś sytuacji, która uniemożliwia lub utrudnia np. widzenie lub słuchanie danych treści.
Jak to zrobić? O tym mówią bardziej szczegółowo kolejne wytyczne, a w jaki sposób mają zostać spełnione – określają przypisane do nich kryteria sukcesu. Poziom A oznacza kryterium, które musi zostać spełnione, żeby strona była dostępna. Poziom AA jest również wymagany przez polskie prawo, ale spełnienie kryterium sukcesu na tym poziomie nie jest aż tak niezbędne dla dostępności, jak to na poziomie A. Poziom AAA jest dla zaawansowanych 😉
Wytyczna 1.1 Alternatywa tekstowa
Zapewnij tekstowe zamienniki wszystkich treści nietekstowych, aby można je było zamienić na inne formy (np. powiększony druk, braille, mowa syntetyczna, symbole lub prostszy język). (link do wytycznej 1.1)
O co chodzi?
Chodzi o to, żeby wszystkie informacje takie, które nie są tekstem – obrazki, wykresy, kontrolki, filmy, animacje – mogły zostać zapisane lub wypowiedziane i opis ten został zamieszczony w taki sposób, żeby był odczytany przez odpowiednie technologie asystujące.
Po co?
Po to, żeby z przekazywanymi w ten sposób informacjami mogły się zapoznać osoby, które ich nie widzą – żeby je mogły np. usłyszeć lub poczuć (za pomocą np. Braille’a).
Jak to zaprojektować?
Żeby zastosować się do wytycznej należy spełnić tzw. kryteria sukcesu do niej przypisane. W tym wypadku jest to Kryterium sukcesu 1.1.1 Treść nietekstowa
Kryterium sukcesu 1.1.1 Treść nietekstowa
- elementy takie, które są np. kontrolką użytkownika (np. pasek nawigacji), polem do wprowadzenia adresu e-mail itd. itp. muszą mieć w kodzie sensowną nazwę, którą odczyta czytnik i w ten sposób poinformuje użytkownika, z czym ma do czynienia
- dodajemy opis alternatywny tego, co jest przekazywane tylko za pomocą obrazu lub tylko za pomocą dźwięku (tzw. tekst alt)
- jeśli informacja przekazywana wizualnie utraciłaby sens po przedstawieniu jej samą treścią – trzeba przynajmniej opisać słownie jej przeznaczenie, żeby użytkownik wiedział o co chodzi i dlaczego go to omija
- bywa, że treść nietekstowa ma dostarczyć przede wszystkim odczuć zmysłowych – wtedy podobnie, jak wyżej, dodajemy opis, żeby użytkownik wiedział o co chodzi i dlaczego go to omija
- CAPTCHA – dodajemy dostępną captchę (więcej o dostępnej captchy)
- jeśli treść nietekstowa jest tylko dekoracją i nie niesie żadnej istotnej treści i można ją pominąć – nie możemy jej po prostu pominąć w kodzie, bo użytkownik otrzyma informację od urządzenia wspomagającego, że coś tu się znajduje, ale nie dowie się co i na ile jest to ważne (żeby informacja o tym elemencie została pominięta przez urządzenia i nie powodowała niepotrzebnego zamieszania – dodajemy w kodzie np. tzw. “pusty alt”: alt=””)
- Poziom A
Wytyczna 1.2 Multimedia
Zapewnij rozwiązania alternatywne dla mediów opartych na czasie. (link do wytycznej 1.2)
O co chodzi?
Media oparte na czasie to np. filmy lub animacje. Chodzi o to, żeby wszystkie treści w nich się pojawiające, które nie są wyrażone za pomocą słów, np. samym dźwiękiem lub samym obrazem, mogły zostać zapisane lub wypowiedziane.
Po co?
Po to, żeby z przekazywanymi w ten sposób informacjami mogły się zapoznać osoby, które ich nie widzą bądź nie słyszą, z powodów zdrowotnych, z powodu wykonywania jakiejś czynności lub bycia w jakiejś sytuacji, która to uniemożliwia lub utrudnia.
Jak to zaprojektować?
Żeby zastosować się do wytycznej należy spełnić tzw. kryteria sukcesu do niej przypisane: Kryteria sukcesu 1.2.1 – 1.2.9. Poniżej opisane są kryteria na poziomie A i AA, czyli od 1.2.1 do 1.2.5.
Kryterium sukcesu 1.2.1 Tylko audio lub tylko wideo (nagranie)
- Jeżeli mamy do czynienia z treściami, które są przedstawione tylko dźwiękiem, musimy sprawdzić, czy zapewniona jest alternatywa tekstowa przedstawiająca tę samą treść, co nagranie audio.
- Jeżeli mamy do czynienia z treściami, które są przedstawione tylko dźwiękiem, musimy sprawdzić, czy zapewnione są teksty alternatywne albo audiodeskrypcja przedstawiająca tę samą treść, co nagranie wideo.
- Poziom A
Kryterium sukcesu 1.2.2 Napisy rozszerzone (nagranie)
- Wszystkie nagrania, gdzie mamy i dźwięk, i obraz, powinny mieć dodane napisy rozszerzone (alternatywa dla słów i innych istotnych dla kontekstu dźwięków).
- Mogą być zamknięte lub otwarte. Napisy zamknięte (ang. closed caption, CC ) to napisy, które mogą być w niektórych odtwarzaczach włączane i wyłączane. Napisy otwarte ( open caption OC ) to napisy, których nie można wyłączyć („zaszyte” w filmie czy animacji).
- Nie dotyczy to sytuacji, kiedy ona same są głosową alternatywą treści wizualnej dla osób niewidomych.
- Poziom A
- Więcej o napisach rozszerzonych + filmik z wyjaśnieniem znajdziecie tutaj, w artykule na temat technologii wspomagających problemy ze słuchem, w sekcji: Transkrypcja i napisy rozszerzone
Kryterium sukcesu 1.2.3 Audiodeskrypcja lub alternatywa tekstowa dla mediów (nagranie)
- Podobnie, jak wyżej, tylko na odwrót. Wszystkie nagrania, gdzie mamy i dźwięk, i obraz, powinny mieć dodane alternatywy dla mediów (alternatywy, które mogą zostać odtworzone przez urządzenia wspomagające – przykłady) lub audiodeskrypcję (alternatywa dla obrazu dla osób niewidzących).
- Nie dotyczy to sytuacji, kiedy ona same są alternatywą treści dźwiękowej dla osób niesłyszących.
- Poziom A
- Więcej na ten temat + filmik z wyjaśnieniem znajdziecie tutaj: Audiodeskrypcja i napisy alternatywne
Kryterium sukcesu 1.2.4 Napisy rozszerzone (na żywo)
- Do wszystkich treści dźwiękowych, gdzie mamy dźwięk i obraz, przekazywanych na żywo, zapewnione są napisy rozszerzone (alternatywa dla słów i innych istotnych dla kontekstu dźwięków). W tym przypadku napisy muszą być dostępne w czasie rzeczywistym lub z niewielkim opóźnieniem.
- Poziom AA
- Więcej na ten temat + filmik z wyjaśnieniem znajdziecie tutaj: Transkrypcja i napisy rozszerzone
Kryterium sukcesu 1.2.5 Audiodeskrypcja (nagranie)
- Do wszystkich treści dźwiękowych, gdzie mamy dźwięk i obraz, przekazywanych na żywo, zapewniona jest audiodeskrypcja (alternatywa dla napisów i innych istotnych dla kontekstu elementów wizualnych).
- Poziom AA
- Więcej na ten temat + filmik z wyjaśnieniem znajdziecie tutaj: Audiodeskrypcja i napisy alternatywne