Co to w ogóle jest – ten WCAG?

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to międzynarodowe wytyczne dotyczące dostępności stron internetowych i aplikacji dla wszystkich użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnościami.

W3C opracowuje i publikuje standard WCAG dotyczący dostępności cyfrowej. Następnie np. Unia Europejska lub USA ustanawia przepisy, które określają wymagania dotyczące dostępności. Państwa członkowskie UE wdrażają je do swojego prawa poprzez krajowe ustawy i rozporządzenia.

W Polsce najważniejsze są:

• Ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych – dotyczy sektora publicznego. (zobacz ustawę)
• Polski Akt o Dostępności – Ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (PAD) – wdraża unijne wymagania dotyczące dostępności produktów i usług, m.in. w sektorze prywatnym, która weszła w życie 28 czerwca 2025 r. (zobacz ustawę)

Po to, żeby strony internetowe i aplikacje były dostępne dla jak największej liczby osób, niezależnie od ich ograniczeń – również po to, żeby były kompatybilne z technologiami wspomagającymi – programami i urządzeniami.

W Polsce:

• podmioty publiczne – mają obowiązek zapewniać dostępność cyfrową na podstawie polskiej ustawy z 2019 r. (zobacz ustawę)
• podmioty prywatne – które obowiązują wymagania dostępności wynikające z Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA) i polskiej ustawy wdrażającej te przepisy z 2025 r. – np. usługi e-commerce, bankowości czy telekomunikacyjne. (zobacz ustawę)

W WCAG są 4 główne zasady:

1. Postrzegalność – każdy użytkownik musi móc odczytać/odsłuchać informacje zawarte na stronie.
2. Funkcjonalność – każdy użytkownik powinien być w stanie posługiwać się interfejsem strony.
3. Zrozumiałość – informacje i obsługa strony powinny być dla wszystkich zrozumiałe i przewidywalne.
4. Solidność (kompatybilność) – treści powinny działać z różnymi przeglądarkami, technologiami i narzędziami wspomagającymi.

Wytyczne to ogólne wskazówki, które mówią, co należy robić, aby strona była dostępna.

Kryteria sukcesu to o konkretne, możliwe do sprawdzenia wymagania, które pokazują, czy dana wytyczna została spełniona. Ich spełnienie decyduje o tym, czy strona jest dostępna i na jakim poziomie.

 to poziom zgodności z WCAG. W Polsce wymagana jest zgodność na poziomie AA.

• A – podstawowy poziom dostępności –najważniejsze wymagania, bez ich spełnienia strona nie jest dsotępna.
• AA – spełnione są wymagania A oraz dodatkowe kryteria.
• AAA – najwyższy poziom inajbardziej rygorystyczny poziom – trudny obecnie do osiągnięcia w praktyce i dlatego nie jest wymagany ustawowo. To taki „ideał” do którego warto dążyć.

Karę za brak dostępności strony może otrzymać jej właściciel. To on powinien również dopilnować, żeby strona miała deklarację (podmiot publiczny) lub oświadczenie o dostępności (sektor prywatny).

Ocenić jej dostępność powinien ekspert na podstawie audytu – a na podstawie audytu sporządza się deklarację dostępności.

Jeśli chodzi o tworzenie strony – kryteria WCAG dotyczą kwestii wizualnych i funkcjonalnych, których powinien dopilnować projektant UX/UI i, w zdecydowanej większości (tu jest często zaskoczenie) – kwestii budowy strony – czego powinni dopilnować programiści, od strony front end’u i back end’u. Błędy spowodują brak kompatybilności z technologiami wspomagającymi.

zobacz więcej na gov.pl >

Dostępność cyfrowa kojarzy się często z aspektami wizualnymi – a z tym związane jest może maksymalnie 20% wytycznych.

WCAG nie dotyczy tylko wyglądu strony. Dotyczy również jej struktury, semantyki, zachowania i kodu. To od tego zależy na ile dana strona będzie kompatybilna z technologiami wspomagającymi i czy np.:

• czytnik ekranu rozpozna nagłówki, przyciski i formularze,
• stronę można obsługiwać samą klawiaturą,
• użytkownik wie, co robi dany element, nawet jeśli go nie widzi
• komunikaty o błędach są prawidłowo przekazywane