Technologie asystujace – wzrok

zbliżenie na oko białego robota o złotej tęczówce
Tylko ilustracja artykułu jest wygenerowana za pomocą ai.

Żeby zrozumieć zasady WCAG, trzeba zrozumieć, w jaki sposób działają technologie, których używają osoby z niepełnosprawnościami – dopiero wtedy potrafimy sobie wyobrazić, co ułatwia ich działanie, co utrudnia, a co jest dla nich kompletną blokadą. Technologie te zmieniają sposób obsługi interfejsu i pomagają nie tylko osobom trwale niepełnosprawnym, ale również osobom, które w danym momencie nie mogą korzystać z np. wzroku, bo prowadzą samochód i korzystają z funkcji głosowych.

Jak zastąpić sprawne oczy? Czego używają osoby niewidome lub ze słabym wzrokiem korzystając internetu? Jak działają czytniki ekranu czy klawiatury z językiem Braille’a?

ZoomText Magnifier/Reader

  • Program, który może powiększać tekst, obrazy i wybrany fragment ekranu.
  • Syntezator mowy odczytuje treści z dokumentów i stron internetowych.
czarne kółko z tekstem ważne dla projektanta

Tekst powinien być po powiększeniu czytelny, nic nie powinno „znikać” ani się rozsypywać – ważna jest responsywność. Dlatego standard WCAG wymaga możliwości powiększenia tekstu do 200% bez utraty treści lub funkcjonalności.


BlindShell Classic

  • Telefon komórkowy z fizyczną klawiaturą i komunikatami głosowymi.
  • Umożliwia nie tylko dzwonienie – również odwiedzanie stron i instalowanie aplikacji.
  • Użytkownik może korzystać z niego głosowo, bez oglądania ekranu.
czarne kółko z tekstem ważne dla projektanta

Elementy interfejsu muszą mieć poprawne nazwy i strukturę, żeby być prawidłowo i we właściwej kolejności odczytywane. Np. źle nazwane nagłówki lub ich brak spowodują złą nawigację po stronie czy aplikacji.


Zoomax Luna 6

  • Lupa elektroniczna, służy do czytania dokumentów, etykiet i książek.
  • Posiada różne tryby kolorystyczne i funkcję zatrzymania obrazu.
czarne kółko z tekstem ważne dla projektanta

Urządzenie pokazuje potrzeby osób słabowidzących: tekst i elementy muszą pozostać widoczne i czytelne po powiększeniu.


BrailleNote Touch Plus

  • Tablet brajlowski dla osób niewidomych.
  • Umożliwia pisanie, czytanie dokumentów i korzystanie z aplikacji za pomocą alfabetu Braille’a.
  • Może współpracować z innymi urządzeniami przez USB/Bluetooth.
czarne kółko z tekstem ważne dla projektanta

Największe znaczenie ma poprawna struktura i nawigacja strony, nagłówki, kolejność treści i etykiety, które zostaną odczytane przez czytnik (np. słowo „przycisk” zostanie odczytane przed odczytaniem tekstu widocznego na przycisku)


b.note Light 40

  • Linijka brajlowska z 40 znakami.
  • Przedstawia tekst z komputera lub urządzenia mobilnego w Braille’u.
  • Posiada rząd małych, ruchomych punktów brajlowskich, które unoszą się lub opuszczają, tworząc znaki Braille’a.
  • Użytkownik przesuwa palcem po punktach i czyta tekst dotykiem,
  • Łączy się z np. komputerem przez USB lub Bluetooth.
czarne kółko z tekstem ważne dla projektanta

Użytkownik porusza się po stronie za pomocą alfabetu Braille’a. Musi być zachowana logiczna struktura, nagłówki, kolejność treści, etykiety – umożliwi to poprawną nawigację.


OrCam MyEye 2.0

  • Małe urządzenie z kamerą, mocowane do okularów.
  • Rozpoznaje i opisuje obiekty, na które jest skierowana kamera, odczytuje napisy.
  • Może rozpoznawać np. twarze, produkty, pieniądze, nazwy ulic.
czarne kółko z tekstem ważne dla projektanta

Urządzenie pokazuje jak ważne są alternatywne opisy dla informacji wizualnych, które powinny mieć odpowiedniki możliwe do odczytania.


NVDA i Voiceover

  • NVDA to bezpłatny czytnik ekranu dla systemu Windows, Voiceover – dla systemu IOS.
  • Odczytuje tekst i elementy interfejsu za pomocą syntezatora mowy.
  • Umożliwia korzystanie m.in. z przeglądarki, dokumentów i poczty.
  • Współpracuje także z monitorami brajlowskimi.
czarne kółko z tekstem ważne dla projektanta

To jeden z najważniejszych przykładów, który każdy ma możliwość przetestowania. Pokazuje, jak strona jest odbierana przez czytniki ekranu. Poprawna hierarchia, nagłówki, etykiety, nazwy przycisków i teksty alternatywne umożliwiają sprawną obsługę strony, a błędy – uniemożliwiają lub powodują błądzenie lub tzw. „pułapkę klawiaturową” – miejsce, w którym „utykamy” i nie możemy wyjść bez użycia myszy.


Audiodeskrypcja i napisy alternatywne

  • Napisy alternatywne to opisy istotnych dla kontekstu elementów wizualnych, takich jak np. zdjęcia. Jeśli są dodane w odpowiedni sposób, odczytują je czytniki dla niewidomych.
  • Audiodeskrypcja zawiera treść filmu i opisy dodatkowe, jest odwrotnością napisów rozszerzonych dla osób z niepełnosprawnością słuchu.
czarne kółko z tekstem ważne dla projektanta

Dodanie napisów alternatywnych do wszystkich elementów wizualnych, które nie mają tylko celu dekoracyjnego, ale są istotne dla kontekstu. Zapewnienie audiodeskrypcji dla nagrań zsynchronizowanych (dźwięk i obraz), poza sytuacjami, w których one same są alternatywami dla tekstu i są jako takie oznaczone (czyli kiedy są alternatywnymi opisami tekstu wypowiadanego dla osób niesłyszących).


Be My Eyes

  • Aplikacja umożliwiająca uzyskanie zdalnie pomocy od asystenta przy codziennych czynnościach.
  • Użytkownik przesyła obraz z kamery osobie pomagającej.
  • Może służyć np. do odczytywania etykiet i rozpoznawania przedmiotów.
czarne kółko z tekstem ważne dla projektanta

Pokazuje m.in., że informacje przekazywane wizualnie mogą wymagać alternatywnego opisu.


Color-Star

  • Urządzenie do rozpoznawania kolorów – wystarczy dotknąć nim przedmiot i jego kolor w dotykanym miejscu zostaje odczytany.
  • Rozpoznaje ponad 1000 odcieni.
  • Może informować głosowo o kolorze, wzorze i kontraście.
  • Pomaga osobom niewidomym i słabowidzącym w codziennych czynnościach.
czarne kółko z tekstem ważne dla projektanta

Przypomina o tym, że informacje nie powinny być przekazywane tylko za pomocą koloru.